La gus gárves duodjuhittjat magijja – væráldav gånnå ij aktak mánná badjelgehtjaduvá, ja gånnå gájka bessi liehket ietjas lágátjin?

Guossida Magijjalasj klássalanjáv gånnå li 15 miellagiddis filma (juohkka filmma vihpá 3–7 minuhta) ja 17 kvissa, gåvvårájdo ja spela; væráldin, skåvlån, asstoájgen, internehtan ja oajven! 

Juohkka diŋga åvdås majna ålli, oattjo nástev. Máhtá oadtjot tjoahkkáj 36 náste!

Vihpá birrusij 80 minuhta barggat divna.

BUORISBOAHTEM MAGIJJALASJ KLÁSSALADNJAJ – NUPPÁSTIK

Buorisboahtem

Álggofilmma

Filmma: AN mánájkonvensjåvnnå væráldin

Filmma: AN mánájkonvensjåvnnå Vuonan

Gåvå: histåvrålasj åvddågåvå

Filmma: AN guoddelisvuodaulme

Kvissa: dássádus væráldin

Spill: FNs bærekraftsmål

Filmma: næjtso ja næhttafiello Somálian

Filmma: skåvlån Nepalan

Filmma: iemeálmmukgiela Meksikon

Filmma: iemeálmmukgiela Vuonan

Subttsasa: Skåvlån Vuonan

Kvissa: avtaárvulasjvuohta skåvlån

Subttsasa: asstoájgen

Filmma: hieredusá Vuonan

Filmma: asstoájgeklubba Nepalan

Filmma: poesijja Nigerian

Spælla: asstoájgge gájkajda

Kvissa: gájka fáron asstoájggedåjmajda!

Filmma: Rasissma Vuonan

Filmma: tsamádimstoagos Colombian

Filmma: rumájdædda ja Gullbarbie

Gåvå: nuora vassjeságaj vuosstij nehtan

Spælla: næhttajiermme

Kvissa: moattebelakvuohta nehtan

Filmma: gierrum

Gåvvårájddo: organisierit ietjam?

Filmma: Iv mån, ájnat vuogádahka

Gåvå: nuorra åvddågåvå

Kvissa: rievddadit væráldav

Oadtjum la ådå nástev

Divna nástijt la oadtjum!

Vuorbbe!

Buorre barggo!

Histåvrålattjat li ållo máná miehtáj værálda badjelgehtjaduvvam. Akta sivájs la gå rijka ja fábmoulmutja li ájádallam ælla divna mánájn sæmmi ållo árvvo. Li dagáduvvam lága ja vuogádagá ma mánájt ieridi.

Foto - Hedinn Halldorsson / Save the Children

Buorak gå dálla li dagáduvvam rijkajgasskasasj sjiehtadusá, lága ja plána mánáj nuppástime vuosstij. Gájka mánájn la sæmmi ållo árvvo, ja gájka galggi rievtugit giehtadaláduvvat. Duola degu l AN, organisasjåvnnå manna divna værálda rijka li sebrulattja, barggam dan åvddåj jut galggá sjaddat buorebun liehket mánná divna rijkajn væráldin.

Foto - UN photo

AN la almasjrievtesvuodatjielggidusáv tjállám mij sárnnu divna ulmutjijn la sæmmi ållo árvvo ja gájkajn li sæmmi riektá. AN la aj sierra rijkajgasskasasj sjiehtadusáv mánájda tjállám, namálattjat AN mánájkonvensjåvnåv. Dat galggá guosskat divna mánájda væráldin. Danna li 42 artihkkala, jali riektá, ma galggi ájnnasit bærrájgæhttjat jut mánáj buoragit manná, ja e ga badjelgehtjaduvá.

Foto - Redd Barna

Englánda Eglantyne Jebb (1876-1928) lij akta sijás guhti mánáj nuppástimev vuosteldij. Juo gávtsejagágin gå lij hæjos familjajt guossidam de rahtjagådij rievtesferdugahtesvuoda vuosstij. Guovtelåge jagágin manáj giddagissaj bælostittjat mánájt ietjá rijkajs gudi doarojt ja nielgev gierddin. Sån dat tjálij álggooajvvadusáv dasi mij dálla l AN mánájkonvensjåvnnå. Maŋŋela sån álgadij Redd Barna.

Foto - Redd Barna

Elsa Laula Renberg (1877-1931) lij sáme ælloniehkke guhti doaroj sámij riektá diehti skåvllåj, giellaj ja kultuvrraj. Elsa tjoahkkij Vuona, Svieriga, Suoma ja Ruossja biele sámijt politihkalasj tjåhkanibmáj Roandemij jagen 1917. Tjåhkanime vuostasj biejvve lij guovvamáno 6.b, ja dav ávvudi sáme Sámev miehtáj uddni Sámij álmmukbiejvven.

Foto - Ukjent. Helgeland Museum – Universitetsmuseet. Offentlig eiendom.

AN guoddelisvuodaulme la pládna gåktu hábbmit ienep guoddelis ja sebrudahtte væráldav. Jahkáj 2030 galggá dat ålliduvvat. Danna l 17 oajvveulme ja 169 oasseulme. AN guoddelisvuodaulme guosski gájka rijkajda. «Leave No One Behind», jali ij aktak galga báhtset, la oajvvesisadno. Divna máná galggi fárruj. Ij aktak galga badjelgehtjaduvvat.

Foto - UN photo

Oarjjeafrikádna Nelson Mandela (1918-2013) javlaj: "Oahppo l fámulamos værjjo majt máhtá adnet rievddadittjat væráldav." Mandela váldij oahpov, demonstrerij, tjåhkkåhij giddagisán ja bargaj politihkajn - návti doaroj tjerdabadjelgæhttje lágaj ja politihka vuosstij ietjas rijkan.

Foto - Pa Photos / Johnny Green

Magijjalasj klássaladnja

Álggo

Micro texts for current domain

Dánná máhtá kåvdåjn vuorkkit jali gávnnat ietjat nástijt. Kåvddå l akta báhko ja akta tálla. Mujte kåvdåv jali tjálesta juosik boahtte bálláj! 

Vuorkki ietjat kåvdåv! Tjálesta árkkaj, telefåvnnåj jali dáhtámasjijnnaj.

Máhtá joarkket maŋemus bargujn. Bargo automáhtalattjat vuorkkiduvvi juohkka dåjma maŋŋela.